Kultura jest terminem wieloznacznym, różnie interpretowanym przez przedstawicieli poszczególnych nauk. Najczęściej rozumiana jest jako całokształt duchowego i materialnego dorobku społeczeństwa.
Słowo kultura należy do podstawowych pojęć humanistyki współczesnej i choć spopularyzowało się dopiero w XX w. to jego pochodzenie sięga wieków starożytnych. Łacińskie słowo „cultura” pierwotnie oznaczało po prostu uprawę ziemi. Następnie pojęcie to rozszerzyło swoje znaczenie jako wewnętrzny wysiłek zmierzający do przekształcenia w sferze ludzkiego myślenia w sposób analogiczny. Kultura w tym sensie oznaczała zawsze kulturę czegoś na przykład kulturę ducha, umysłu. Słowo kultura było przysłaniane przez wiele lat słowem cywilizacja. To te drugie prędzej nabrało znaczenia szerszego. O krok dalej posunął się Lelewel – to on posługiwał się znaczeniem kultury w nowoczesnym szerokim zrozumieniu humanistycznym. To on przedstawił kulturę jako przedmiot badawczy historii.
Kulturę określano jako sposób przeciwstawienia się barbarzyństwu. Uważano również, że kultura pojawiła się w momencie powstania języka, a co za tym idzie stwierdzono, że to wszystko najlepsze, co zostało wypowiedziane i pomyślane można a nawet trzeba określić kulturą.
Spośród wielu określeń kultury najbliższa jest definicja polskiego antropologa Bronisława Malinowskiego: ”Kultura jest integralną całością składającą się z narzędzi i dóbr konsumpcyjnych, twórczych zasad różnych grup społecznych, ludzkich idei i umiejętności, wierzeń i obyczajów”. Dla uczonego jest ona sposobem zaspakajania potrzeb, ”środkiem do celu”.
Kultura wyłoniła się na skutek próby rozwiązywania problemów powstałych podczas zmagań życiowych. Celem jej jest ułatwienie człowiekowi życia i funkcjonowania w danym społeczeństwie. Homo sapiens nie żyje osobno, lecz w jakiejś grupie – tak, więc musi do niej się ustosunkować, a żeby to zrobić trzeba posługiwać się takimi samymi symbolami jak reszta współtowarzyszy. Tak, więc prowadzi to do procesu uczenia się, czyli przyswajania sobie określonych nawyków panujących w danej kulturze, czyniąc je osobowościami danego typu. Proces ten nazywa się socjalizacją. Zdaniem Malinowskiego jest to: „przekształcanie nagiego dziecka w kulturalną osobowość”. Nie jest to łatwe, ale dzięki temu, że życie stawia nie tylko pedagogom, ale również pozostałym ludziom coraz to większe wyzwania, a zakres kultury powiększa się.
Kultura sama w sobie ma ogromny wpływ na życie społeczne:
• socjalizuje czyli uczy człowieka dostosować się do kultury,
• ustanawia kryteria wartości,
• uczy reakcji na określone sytuacje,
• stwarza modele instytucji społecznych: rodzina, partie polityczne.